Tütünsüz Kampüs Komisyonu

Tütünsüz Kampüs Komisyonu

Tütünsüz Kampüs Komisyonu; uygulamanın Üniversite genelinde etkin biçimde yürütülmesi, geliştirilmesi ve izlenmesine yönelik çalışmalar gerçekleştirir.

Komisyon; farkındalık ve bilgilendirme çalışmalarının planlanması, uygulamaya ilişkin geri bildirimlerin değerlendirilmesi ve ilgili akademik ve idari birimlerle koordinasyonun sağlanmasından sorumludur.

Komisyon Üyeleri

Başkan

• Prof. Dr. Güldal Süyen

Üyeler

• Prof. Dr. Nadi Bakırcı
• Prof. Dr. Murat Kurt
• Prof. Dr. Çağlar Çuhadaroğlu
• Doç. Dr. Neşeriz Yeşim Yasin Erkmen
• Doç. Dr. Figen Demir
• Doç. Dr. Rengin Reis
• Doç. Dr. Zeynep Tokçaer Keskin
• Fehmi Seda Tezkan
• Mesut Saygın
• Mehmet Ay
• Selçuk Marangoz
• Pelin Ulca
• Ceren Çelik
• Arhan Kurt
• Atalay Hoylu
   

Amaç

Bu politikanın amacı, sağlığın geliştirilmesini kurumsal öncelik olarak kabul eden üniversitemizde öğrenim gören öğrenciler, çalışanlar ve ziyaretçiler için sağlıklı, güvenli ve sürdürülebilir bir ortam oluşturmak; tütün ürünlerinin kullanımına bağlı sağlık risklerini azaltmak çevresel sürdürülebilirliği desteklemek ve üniversitemizin ulusal ve uluslararası sağlık politikalarıyla uyumunu güçlendirmektir.

Üniversitemiz, toplumsal sorumluluk anlayışı doğrultusunda sağlıklı yaşam kültürünü teşvik eden ve sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu bir kampüs modeli geliştirmeyi kurumsal yükümlülük olarak kabul eder.

Gerekçe

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), tütün kullanımını önlenebilir ölüm nedenleri arasında ilk sırada tanımlamakta ve tütünün sağlık, toplumsal refah ve çevresel sürdürülebilirlik üzerindeki olumsuz etkilerini ortaya koymaktadır. Ül kemizde tütün kullanımının, özellikle genç nüfus arasında, halk sağlığı açısından dikkat gerektiren düzeylerde olduğu görülmektedir.

DSÖ Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi, kamusal alanlarda dumansız ortamların sağlanmasını ve eğitim ile farkındalık çalışmalarının güçlendirilmesini öngörmekte; sağlık hakkı ve güvenli yaşam hakkı gibi uluslararası insan hakları normlarını destekleyen bir çerçeve sunmaktadır.

Birleşmiş Milletler 2030 Gündemi kapsamında yer alan Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (SKH), tütün kontrolüne yönelik uygulamaların güçlendirilmesini teşvik etmektedir. SKH 4 sağlıklı öğrenme ortamlarını kaliteli eğitimin ön koşulu olarak kabul ederken; SKH 12 ve SKH 13 tütün üretimi ve atıklarının çevresel etkilerinin azaltılmasını desteklemektedir.

Sağlık temalı bir üniversite olarak, sağlığı temel bir insan hakkı kabul eden kurumsal yaklaşımımız doğrultusunda; güvenli, sağlıklı ve sürdürülebilir bir kampüs ortamı oluşturmak öncelikli sorumluluğumuzdur. Bu politika, sağlık hakkının korunmasına ve uluslararası yükümlülüklerle uyumlu kurumsal bir çerçevenin oluşturulmasına  hizmet edecektir.

Kapsam

Bu politika; üniversitemize ait tüm yerleşkeleri, açık ve kapalı alanları, binaları, yurtları, sosyal alanları, spor tesislerini, otoparkları ve üniversiteye ait tüm taşıtları kapsar. Ayrıca tüm tütün ürünleri, elektronik sigaralar (e-sigaralar) başta olmak üzere vape cihazları, buharlaştırıcılar, vape kalemleri, e-purolar, e-pipolar ve benzeri nikotin iletimine yönelik tüm elektronik cihazlar  (Elektronik Nikotin Dağıtım Sistemleri (ENDS)) ve nikotin içermemekle birlikte, kullanım şekli, görünümü ve oluşturduğu aerosol maruziyeti bakımından elektronik nikotin dağıtım sistemleriyle benzerlik gösteren ve inhalasyon yoluyla kullanılan tüm elektronik cihazlar (Elektronik Nikotin Dışı Dağıtım Sistemleri (ENNDS)) bu politika kapsamındadır.

Politika Esasları

Üniversite kampüs sınırları içinde, Üniversite yönetimi tarafından belirlenmiş alanlar dışında; tütün ürünleri ile ENDS ve ENNDS kullanımı kabul edilemez.

Politika; öğrenciler, akademik ve idari personel, taşeron çalışanlar ve ziyaretçiler gibi herkes için geçerlidir.

Tütünsüz kampüs hedefine ulaşmak için geçiş sürecinde kampüs içinde sigara içme alanları oluşturulacaktır.

Üniversite etkinlikleri (kongre, seminer, tören vb.) tütünsüz olarak düzenlenir.

Destekleyici Önlemler

Sigara bırakma danışmanlığı ve yönlendirme hizmetleri sağlanacaktır.

Bilgilendirici ve farkındalık artırıcı eğitim faaliyetleri yürütülecektir.

Kampüs genelinde görünür uyarı ve bilgilendirme levhaları yerleştirilecektir.

Uygulama ve İzleme

Politikanın uygulanmasından Rektörlük koordinasyonunda ilgili birim/komisyon sorumludur. Politikanın etkinliği düzenli aralıklarla değerlendirilecek, gerekli iyileştirmeler yapılacaktır.

Politikanın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, çıkarılacak Tütünsüz Kampüs Uygulama Yönergesi ile düzenlenir.

Tütünsüz Kampüs Yönergesi

Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi Tütünsüz Kampüs Yönergesi; uygulamanın kapsamını, temel ilkelerini, uygulamaya ilişkin esasları ve ilgili tarafların sorumluluklarını düzenlemektedir.

Yönergenin güncel metnine aşağıdaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz.

Tütünsüz Kampüs Yönergesini Görüntüle
 

1. Kampüste sigara içilmesinin tamamen yasaklanması kişisel özgürlüklere bir müdahale değil midir? 

Yetişkin bireylerin kendi iradeleriyle aldıkları kararlara ve özgürlük alanlarına saygı duyulmaktadır. Ancak Tütünsüz Kampüs politikası, bireylerin hür iradelerini yok sayan baskıcı bir tutum veya kişisel tercihlere bir müdahale değil; kampüsteki ortak hava sahasını korumaya yönelik bir halk sağlığı adımıdır. Kapalı alan yasakları önemli olsa da, açık alanlardaki dumansızlaştırma çabası tüm kampüs bileşenlerinin temiz hava soluma hakkını güvence altına almayı hedefler. 

2. Sigara yasağı derslere odaklanmayı zorlaştırıp kampüs kapılarında yığılmalara ve düzensizliğe yol açmaz mı? 

Tütün kullanımı kampüste belirlenen "iki bölge" dışında yasaklanmıştır. Tütün ve ürünü kullanmak isteyen bireylerin bunun için dışarıya çıkmak gibi bir zorunluluğu bulunmamakla birlikte, odak problemi gibi fizyolojik ve psikolojik sorunlar için de destek kanalları geliştirilmiştir. 

3. Neden sigara içenler için tamamen izole edilmiş özel alanlar (örneğin otopark veya belirli amfiler) oluşturulmuyor? 

Kampüsümüzün metrekare büyüklüğü dikkate alındığında, yasal olarak yalnızca iki adet sigara içme alanı oluşturulabilmektedir. Bu nedenle, sigara içilebilen alanlar Tütünsüz Kampüs Haritası’nda işaretli olan iki bölge olacaktır. Sosyal imkânların kısıtlı olması nedeniyle, sigara içme alanlarının bir sosyalleşme aracı olarak kullanılmasının yerine, kampüs genelinde dumansız bir bütünlük sağlanarak alternatif ve sağlıklı sosyalleşme alanlarının oluşturulması amaçlanmaktadır.

4. Akademik ve idari personelin ofis balkonlarında veya teraslarda sigara içmesi haksızlık değil mi? Bu durum nasıl denetlenecek?

Tütünsüz Kampüs kuralı; akademisyen, personel ve öğrenci ayrımı gözetilmeksizin herkes için geçerlidir. Kural, ofisler, balkonlar, yangın merdivenleri, otoparklar ve Tütünsüz Kampüs Haritası’nda belirlenmiş alanlar dışında kalan tüm açık ve kapalı mekânları kapsamaktadır.

5. Uygulamanın tam sınırları nerelerdir ve süreç ne zaman netleşecek? 

24 Ağustos 2026 tarihinde başlanacak ve tütün ürünleri yalnızca Tütünsüz Kampüs Haritası’nda belirlenen iki alanda kullanılabilecektir. 

6. Açık alanlarda (çim amfi, kafeler vb.) maruz kaldığımız pasif içicilik sorunu bu politikayla tam olarak çözülecek mi? 

Evet. Kampüs alanının küçük olması sebebiyle açık alanlarda (A Plus kafe, çim amfi, duraklar vb.) bile sigara dumanına maruz kalındığı ve bunun baş ağrısı, astım veya en basitinden üst-baş kokusu oluşturduğu gibi rahatsızlıklar yarattığı bilinmektedir. Sigara içilen ve içilmeyen alanların net ayrılmadığı durumlardaki mağduriyetler göz önüne alınarak, yeni politika ile kampüsteki tüm bireylerin temiz hava alma hakkı tam anlamıyla güvence altına alınacaktır. 

7. Kuralları ihlal edenlere yaptırım uygulanacak mı? Bu denetimi ve uyarıları kim yapacak? 

Denetim, uyarı ve ihlallerle ilgili süreç yönergenin 4. bölümünde açıkça belirtilmektedir. 

8. Tütünsüz kampüs uygulamasını destekliyoruz, ancak dış alanlarda oluşacak yoğunluğun çevreye rahatsızlık vermesi nasıl engellenecek? 

Bu ihtimale karşı kampüs çevresini kapsayan uyarı ve düzenleme planlamaları da sürecin bir parçası olacaktır. 

9. Süreci desteklemek, sigarayı bırakmak isteyenlere yardımcı olmak veya farkındalık yaratmak için neler yapılacak? 

Öğrenci konseyi ve öğrenci topluluklarıyla iş birlikleri yapılarak öğrencilerin sürece aktif katılımı hedeflenmektedir. Kampüste kamu spotları yayınlanması, afiş/broşürlerle iletişimin desteklenmesi ve sigarayı bırakmak isteyenlere uzmanlar (Örn. Emre Üstünuçar/Allen Carr yöntemi) tarafından seminerler verilmesi önerileri planlamalar arasındadır. Buna ek olarak bırakmayı teşvik edici destek sistemleri ücretsiz olarak okulumuz sağlık merkezinde planlanmaktadır.