Prof. Dr. Murat Baş: Kronobeslenmede Saat 22.00’deki Öğün, Saat 18.00’dekinden Aynı Değil

Haber tarihi: 28/04/2026

Son güncelleme tarihi: 28.04.2026

Kronobeslenme: Doğru Saatte Yemek

Sağlıklı beslenme denince aklımıza genellikle "ne yiyoruz" sorusu gelir. Ancak bilim, "ne zaman yiyoruz" sorusunun en az o kadar belirleyici olduğunu ortaya koyuyor.
"Kronobeslenme" olarak tanımlanan bu yaklaşım, vücudun biyolojik saatiyle uyumlu beslenmenin önemine dikkat çekiyor. Araştırmalar, aynı yemeğin günün farklı saatlerinde farklı metabolik yanıtlara yol açtığını ve geç saatlerde alınan öğünlerin daha olumsuz etkiler oluşturduğunu gösteriyor.
Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanı ve Beslenme ve Diyetetik Bölümü Başkanı Prof. Dr. Murat Baş, "Günün biyolojik ritmiyle uyumlu beslenmek, sağlığın temel belirleyicilerinden biridir. Geç saatlerde yenen yemekler vücudu dinlenme fazında yakalar ve bu durum metabolik yük oluşturur" diyor.

Aynı Yemek, Farklı Saatte Farklı Etki
Bilimsel veriler net bir tablo ortaya koyuyor: Saat 22.00'de tüketilen bir öğün, saat 18.00'de tüketilen aynı öğüne kıyasla daha yüksek glisemik yanıt, daha düşük yağ oksidasyonu ve daha yavaş trigliserid temizlenmesiyle ilişkilendiriliyor.
Prof. Dr. Murat Baş bunu şöyle açıklıyor: "Geç saatlerde aynı yemek yenildiğinde vücut şekeri ve yağı daha kötü dengeliyor; daha fazla kan şekeri yükselmesi ve daha az yağ yakımı oluyor."
Akşam saatlerinde insülin duyarlılığı azalır, glukoz toleransı düşer, melatonin seviyesi yükselir. Bu da kalorilerin daha kolay yağ olarak depolanmasına neden olur. Araştırmalar, geç yemek alışkanlığının tip 2 diyabet, obezite ve metabolik sendrom riskini artırdığını gösteriyor.

Akşam Saatlerinde Ne Yemeli?
Uzmanlar akşam öğünleri için sebze ağırlıklı, protein dengeli, şeker ve rafine karbonhidrat bakımından düşük öğünleri öneriyor. Lif açısından zengin sebzeler, baklagiller, balık ve yoğurt metabolik dengeyi destekliyor.
Prof. Dr. Murat Baş, "Bilimsel çalışmalar; yoğurt, süt, hindi, tavuk, yumurta, muz ve yulaf gibi triptofan açısından zengin besinlerin yanı sıra ıspanak, pazı, badem, ceviz, kaju ve baklagiller gibi magnezyum içeren gıdaların hem uyku kalitesini artırmada hem de hormonal dengeyi desteklemede önemli rol oynadığını ortaya koyuyor" diyor.
Akşam saatlerinde ise şekerli ve rafine karbonhidratlardan, doymuş yağdan zengin ağır yemeklerden, kafein ve alkolden uzak durmak metabolizmanın dengede kalması açısından önem taşıyor.

"Sağlıklı beslenme sadece ne yediğimizle değil, ne zaman yediğimizle de ilgilidir. Vücudun biyolojik ritmine uyum, metabolik sağlığın temelini oluşturur."