5. Yaşam Bilimleri Kongresi

Doç. Dr. Ogün Adebali, lisans derecesini Orta Doğu Teknik Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü’nden almıştır. Doktora çalışmalarına Amerika Birleşik Devletleri’nde Tennessee Üniversitesi’nde başlamış, burada deneysel biyolojiden hesaplamalı biyolojiye geçiş yapmış ve proteinlerin moleküler evrimi üzerine doktora derecesini tamamlamıştır.

Doktora sonrası araştırmalarına Oak Ridge Ulusal Laboratuvarında, ardından Kuzey Carolina Üniversitesinde devam etmiş ve DNA hasarı ve onarımının genom ölçekli analizlerine odaklanmıştır. 2018 yılından bu yana Sabancı Üniversitesi’nde kendi araştırma grubunu yönetmekte olup DNA hasar yanıtları, mutasyon mekanizmaları ve evrimsel genetik üzerine çalışmalar yürütmektedir.

Dr. Adebali, 2018 EMBO Installation Grant, 2019 TÜBİTAK Uluslararası Seçkin Araştırmacılar Bursu, 2019 BAGEP Ödülü, 2021 TÜBA-GEBİP Ödülü, 2022 ODTÜ Mustafa Parlar Vakfı Araştırma Teşvik Ödülü ve 2024 TÜBİTAK Teşvik Ödülü dahil olmak üzere prestijli ödüllere layık görülmüştür.

Doç. Dr. Mehmet Baysan, şu anda İstanbul Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü'nde öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır. Bilgisayar Mühendisliği, Genetik, Biyoteknoloji ve Tıp gibi farklı alanlardan bilim insanlarını ortaklaşa çalıştığı BaysanLab'ı kurmuştur ve halihazırda yönetmektedir. Bilkent Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü lisans programından 2003 yılında mezun olan Dr. Baysan, yüksek lisans ve doktora derecelerini The University of Texas at Dallas üniversitesinin Bilgisayar Bilimleri Bölümünde 2005 ve 2008 yıllarında tamamladı. Dr. Baysan, 2010 yılında ABD'deki Ulusal Sağlık Ensitüleri'ne (NIH) bağlı Ulusal Kanser Enstitüsü'nün (NCI) Nöro-Onkoloji Şubesi'nde doktora sonrası araştırmacı olarak araştırma odağını hesaplamalı biyoloji alanına kaydırdı. Dr. Baysan daha sonra biyoenformatik çalışmalarına NYU Kanser Enstitüsü'nde (2013) ve ardından Weill Cornell Tıp Fakültesi'nde(2015) tam zamanlı araştırmacı olarak devam etti. Dr. Baysan'ın temel araştırma konusu, bilgisayar teknolojilerinin kullanımı ile sağlık (özellikle genetik) verilerinin en verimli şekilde teşhis ve tedavide kullanılabilir bilgiye ve pratik araçlara dönüştürülmesidir.

Dr. Ahmet Süreya Rifaioğlu, Almanya’daki Heidelberg Üniversitesi Hesaplamalı Biyomedikal Enstitüsü’nde araştırmacı olarak görev yapmaktadır. Doktora derecesini Orta Doğu Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü’nden almıştır. Doktora araştırmaları ağırlıklı olarak hesaplamalı ilaç keşfi için makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemlerinin uygulanmasına odaklanmıştır. Doktora süresi boyunca ayrıca Birleşik Krallık’ın Cambridge kentindeki Avrupa Biyoinformatik Enstitüsü’nde (EMBL-EBI) bir yıl boyunca doktora öncesi misafir araştırmacı olarak bulunmuştur.

Doktorasını tamamladıktan sonra, Almanya Federal Eğitim ve Araştırma Bakanlığı (BMBF) tarafından finanse edilen Kanserde Tek Hücre için Derin Öğrenme (DEEP-SC2) projesi kapsamında Heidelberg Üniversitesi’ndeki Saez Laboratuvarına doktora sonrası araştırmacı olarak katılmıştır. 2023 yılında Heidelberg Üniversitesi tarafından verilen Medical Data Scientist Fellowship ödülüne layık görülmüştür. Araştırmaları, hastalık mekanizmalarının anlaşılmasını ilerletmek amacıyla hesaplamalı bilimsel keşif için problem odaklı algoritmalar geliştirmeye odaklanmaktadır. Hâlihazırda, büyük ölçekli uzamsal ve tek hücre verilerini kullanarak, özellikle beyin tümörlerine odaklanarak, kanserde klinik açıdan anlamlı uzamsal bölgeleri ve hücresel etkileşimleri belirlemeye yönelik yöntemler tasarlamaktadır.

Dr. Georgios Miliotis, Galway Üniversitesi (Tıp Fakültesinde Yardımcı Doçenttir ve mikrobiyal ekoloji, enfeksiyon hastalıkları ve uzay mikrobiyolojisi/gezegensel koruma arayüzünde çalışmaktadır. Mikroorganizmaların aşırı ve mühendislik ürünü habitatlarda (uzay aracı temiz odaları ve Uluslararası Uzay İstasyonu dâhil) ve ayrıca One Health ile ilgili karasal klinik ve çevresel sistemlerde nasıl var olduklarını, uyum sağladıklarını ve evrimleştiklerini anlamak için kültivasyon, çoklu-omikler ve karşılaştırmalı genomikleri entegre eden hibrit bir ıslak-laboratuvar/hesaplamalı araştırma grubuna liderlik etmektedir.

Araştırmaları, ekolojik ve evrimsel içgörüleri pratik risk çerçevelerine dönüştürmeye odaklanır. Bu kapsamda genotipi fenotiple ilişkilendirme, mobil genetik elementleri analiz etme ve mikrobiyal hayatta kalma, bulaşma ve tedavi sonuçlarını etkileyen virülans ile fitness belirleyicilerini tanımlama çalışmaları yürütülmektedir. Ekip ayrıca, simüle edilmiş mikro yerçekimi ve sınırlı kaynak koşulları gibi görevle ilişkili kısıtlar altında mikroorganizmaların hayatta kalabilirliğini ön görmeye yönelik modeller geliştirmekte ve bu amaçla kuantum ve kuantumdan esinlenen optimizasyon yöntemlerinden yararlanmaktadır.

Dr. Daniela Bezdan, astronot sağlığı, astrobiyoloji ve yapay zekâ destekli hassas tıp alanlarının kesişiminde çalışan bir genomik bilim insanı ve seri biyoteknoloji girişimcisidir.

NASA Twin Study dahil olmak üzere astronot omikleri araştırmalarına katkıda bulunmuş ve Uluslararası Uzay İstasyonu’nda patojen gözetimini yöneterek mikro yerçekiminde biyolojik adaptasyona ilişkin veri setleri üretmiştir. NASA GeneLab Mikroplar Analiz Çalışma Grubu Başkanı ve ISSOP Eş Başkanı olarak görev yapmakta, uzay omikleri verilerinin standardizasyonu ve büyük ölçekli entegrasyonunu yönlendirmektedir. Ekstremofiller üzerine çalışmaları, yaşamın kökeni ve sınırlarına dair temel sorulara ışık tutmaktadır.

dxOmics GmbH’nin CEO’su olarak, klinik süreçleri haftalardan yaklaşık bir saate indiren yapay zekâ destekli genomik tanı sistemleri geliştirmektedir; ayrıca Hairy Therapeutics’in kurucusu olarak, hassas tıp ve uzay tabanlı ilaç keşfi için hastaya özgü kök hücreler ve organoidler üzerine non-invaziv bir platform inşa etmektedir.

Çalışmaları, uzay biyolojisi, genomik ve klinik uygulamaları bir araya getirerek Dünya’da ve ötesinde sağlık hizmetlerini ileri taşımayı hedeflemektedir.

Prof. Alexandre S. Rosado, King Abdullah University of Science and Technology bünyesinde Biyobilim Profesörüdür. American Academy of Microbiology üyesi (Fellow) ve The Explorers Club Uluslararası Üyesi olup, aynı zamanda Applied Microbiology International için Küresel Elçi olarak görev yapmaktadır.

Mikrobiyal bir ekolojist olan Rosado, mikroorganizmaların gizli potansiyelini ortaya çıkararak iklim dayanıklılığından biyoteknolojiye ve uzay keşfine kadar uzanan küresel zorluklara çözümler geliştirmeye odaklanmaktadır. Araştırmaları; ekstremofiller, mikrobiyomlar ve mikrobiyal inovasyonu kapsamakta; yaşamın çöller, derin deniz ekosistemleri ve simüle edilmiş dünya dışı koşullar gibi ekstrem ortamlara nasıl uyum sağladığını incelemekte ve bu bilgileri sürdürülebilirlik ile uzay biyolojisi uygulamalarına dönüştürmektedir.

Prof. Rosado daha önce Federal University of Rio de Janeiro’da tam profesör, University of California, Davis’te misafir profesör ve Mikrobiyoloji Enstitüsü Direktörü olarak görev yapmıştır. Çalışmaları; mikrobiyal izolasyon ve fizyoloji gibi klasik mikrobiyolojiyi, metabolizmaların evrimini, yeni biyokimyasal yolları ve biyoteknolojik uygulamaları araştırmak amacıyla ileri düzey omik ve analitik yaklaşımlarla birleştirmektedir.

Dr. Green, Rush Üniversitesi bünyesinde, İç Hastalıkları Bölümü Enfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı’nda profesördür. Dr. Green ayrıca Rush bünyesindeki Genomik ve Mikrobiyom Çekirdek Tesisi (GMCF) için öğretim üyesi danışmanı olarak görev yapmakta ve Araştırma İşleri Ofisi’nde Çekirdek Laboratuvar Hizmetleri Direktörü’dür. Yakın zamanda ayrıca Kurumsal Yetkili rolünü de üstlenmiştir. 15 yılı aşkın süredir Illinois Chicago Üniversitesi ve şimdi de Rush Üniversitesi’nde akademik çekirdek tesislerin yöneticisi olarak görev yapmıştır.

Bilimsel olarak, eğitim bakımından bir mikrobiyal ekolojist ve moleküler biyologdur ve araştırmaları DNA ve RNA’nın kültürden bağımsız moleküler analizleri yoluyla biyolojik sistemlerin incelenmesine odaklanmaktadır. Hipersalin ortamlarda, bitki köklerinde ve kirlenmiş yeraltı suyunda doğal mikrobiyal toplulukları incelemiştir. Mevcut araştırmaları büyük ölçüde, karmaşık mikrobiyal toplulukların ökaryotik konaklarla çeşitli deneysel ve hastalık sistemleri boyunca etkileşimlerine odaklanmaktadır; buna uzay uçuşunun konakla ilişkili mikrobiyal topluluklar üzerindeki etkilerinin incelenmesi de dahildir.

Dr. Green, RR-1, RR-6, RR-7, MHU-8 ve NASA İkizler Çalışması dahil olmak üzere birden fazla uzay uçuşu çalışmasında fekal mikrobiyom analizine dahil olmuştur. Dr. Green, araştırma alanında 30 yılı aşkın deneyime sahiptir ve 275’ten fazla hakemli yayını bulunmaktadır.

Profesör Béla Melegh, MD, PhD, DSc, 1978 yılında mezun olduğu Macaristan Pécs Üniversitesi’nde Tıp Genetiği ve Pediatri profesörüdür. Uzun süredir devam eden bilimsel ilgisi, genetik ve genomik nadir ve tanı konulamayan hastalıklara odaklanmaktadır. Dr. Melegh, tıp doktorları ve biyologların lisans ve lisansüstü eğitimine aktif olarak katılmakta olup, daha önce Tıp Fakültesi Dekan Yardımcısı (2003–07) olarak görev yapmıştır. Birçok önde gelen mesleki görevde bulunmuştur; bunlar arasında Macar İnsan Genetiği Derneği Başkanlığı (2010–18), Avrupa İnsan Genetiği Derneği Yönetim Kurulu Üyeliği (2010–15), Avrupa İnsan Genetiği Kurulu Tıbbi Genetik ve Genomik Şubesi Başkanlığı (2014–19) ve UEMS Klinik Genetik Bölümü Başkanlığı (2014–2018) yer almaktadır. Ayrıca Tanı Konulamayan Hastalıklar Uluslararası Ağı Yönetim Kurulu’nda da (2015–19) görev yapmıştır. Dr. Melegh, UEMS bünyesinde Disiplinlerarası Nadir ve Tanı Konulamayan Hastalıklar Ortak Komitesi’nin (2016) ve Avrupa Nadir ve Tanı Konulamayan Hastalıklar Kurulu’nun (2022) oluşturulmasını başlatmış ve her iki komitenin de başkanlığını yürütmüştür. 23 ulusal ve AB destekli araştırma projesine katılmış ve 400’den fazla hakemli yayında ortak yazar olarak yer almıştır.

Profesör İhsan Gürsel, İzmir Biyotıp ve Genom Merkezi (İBG)’nin eski Direktörüdür. Adjuvan Yenilikleri ve Nanoteknoloji Araştırma Laboratuvarının (ThorLab) liderliğini yapmaktadır. Kariyerinin otuz yıldan fazlasını farklı araştırma ve devlet kurumlarında çalışarak geçirmiştir. Araştırmaları immünoloji, vaksinoloji, nanotıp ve biyomateryaller üzerine odaklanmaktadır. Araştırma laboratuvarı, DNA’nın memeli bağışıklık sistemi üzerindeki immünomodülatör özelliklerini anlamayı amaçlayan faaliyetler yürütmekte ve disiplinlerarası bir yaklaşımla kanser, otoimmün, otoinflamatuar hastalıklar ile enfeksiyon hastalıklarına karşı daha etkili tedavi yöntemleri geliştirmeye çalışmaktadır. 50’den fazla lisansüstü teze danışmanlık yapmış ve bir düzineden fazla patent başvurusu ile birlikte 105’ten fazla hakemli makale ve kitap bölümü yayımlamıştır. Araştırma Laboratuvarı, COVID-19 pandemisi döneminde insan klinik çalışmalarına ulaşan ilk aşı adaylarından biri olan ve SARS-CoV-2 virüsünün bilinen dört yapısal protein antijeninin tamamını barındıran tek aşı adayı olan virus like particle (VLP) aşısının geliştirilmesine ortak öncülük etmiştir. 15500’den fazla atıf almıştır (H-Factor: 51). Türkiye Bilimler Akademisi’nin tam üyesidir ve Türk İmmünoloji Derneği’nin eski başkanıdır.

Profesör Mayda Gürsel, doktora derecesini 1995 yılında University of London, The School of Pharmacy’den almıştır. Dr. Gürsel’in araştırmaları pattern recognition receptor ligandları ve bunların bağışıklık düzenleyici ve aşı adjuvanı olarak terapötik uygulamalarına odaklanmaktadır. 1998’den 2006’ya kadar Dr. Gürsel, ABD Food and Drug Administration (FDA), Center for Biologics Evaluation and Research (CBER) kurumunda NIH Kampüsü’nde önce doktora sonrası araştırmacı olarak daha sonra viral aşı ürünlerini düzenleyen kıdemli bilim insanı olarak çalışmıştır. ODTü’deki görevinden sonra Profesör Gürsel, İzmir Biyotıp ve  Genom Merkezi (İBG) araştırma laboratuvarına katılmıştır. IBG’de doğuştan bağışıklık sistemi sensörlerinin mekanizmasını ve immüno-terapötik uygulamalarını çözmeye çalışmaktadır. Ayrıca bir diğer araştırma hattı, mikrobiyal kaynaklı ekstraselüler veziküllerin immünomodülatör etkilerinin araştırılması ile birlikte enfeksiyon hastalıklarına karşı etkili adjuvanlar ve aşıların tasarımını içermektedir. Araştırma grubu COVID19 pandemisi sırasında Virus Like Particle (VLP) aşısının geliştirilmesine öncülük etmiştir. Birincil bağışıklık yetmezliklerinin immünolojik manifestasyonlarını ortaya çıkarmak ve bağışıklık düzensizliğinin mekanizmalarını anlamak için yoğun şekilde çalışmalar yürütmektedir. 100’den fazla hakemli makale ve kitap bölümü yayımlamıştır; bu yayınlar 14000’den fazla atıf almıştır (H-index:44) ve ondan fazla uluslararası patentte ortak mucit olarak yer almaktadır.

Profesör Dilek Telci Temeltaş, Yeditepe Üniversitesi Genetik ve Biyomühendislik Bölümünde Moleküler Hücre Biyolojisi Profesörüdür. Lisans derecesini Biyoloji alanında, yüksek lisans derecesini Tıbbi Genetik ve İmmünoloji alanında ve doktora derecesini Moleküler Hücre Biyolojisi alanında sırasıyla Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nde, Brunel University London ve Nottingham Trent University’den almıştır. Sabancı Üniversitesi ve Aston University’de doktora sonrası ve araştırma görevlisi burslarının ardından, Yeditepe Üniversitesi Genetik ve Biyomühendislik Bölümüne katılmıştır.

Prof. Telci Temeltaş’ın araştırmalarının temel odağı; fibrozis, kanser metastazı ve tedavi direncinde hücre adezyonu, göçü ve hücre dışı matriks yeniden yapılanmasını düzenleyen sinyal mekanizmaları üzerinedir. Araştırmaları, Avrupa Birliği, TÜBİTAK ve TÜSEB tarafından finanse edilen projeler dâhil olmak üzere ulusal ve uluslararası hibeler tarafından desteklenmektedir. Daha yakın zamanda çalışmaları; kanser progresyonu ve metastazında doku transglutaminazının (TG2) rolüne yönelik translasyonel araştırmaları, endometrioziste biyobelirteç keşfini ve yardımcı üreme tekniklerinde tekrarlayan implantasyon başarısızlığının (RIF) moleküler mekanizmalarını incelemeyi; ayrıca meme ve prostat kanseri için hedefe yönelik terapötik stratejilerin geliştirilmesini de kapsayacak şekilde genişlemiştir.

Dr. Ece Öztürk, Koç Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Bölümü ve Translasyonel Tıp Araştırma Merkezi (KUTTAM)’da Yardımcı Doçent olarak görev yapmaktadır. Lisans eğitimini Koç Üniversitesi Kimya ve Biyoloji Mühendisliği bölümünde tamamlamıştır. Yüksek lisans ve doktora çalışmalarını ETH Zürih’te Biyomedikal Mühendisliği alanında gerçekleştirmiştir. Doktora süresince kıkırdak doku mühendisliği ile kondrosit implantasyonu ve kıkırdak rejenerasyonu için biyomimetik materyallerin geliştirilmesi üzerine çalışmıştır. Daha sonra İsviçre Ulusal Bilim Vakfı Bursunu kazanarak Columbia Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği Bölümünde doktora sonrası araştırmalarını yürütmüştür. Burada akciğer doku mühendisliği ve meme kanseri metastazının organotropizminin entegre çoklu doku platformları içerisinde modellenmesi üzerine çalışmış ve bu çalışmaları sayesinde NSF Innovation Corps Ödülünü almıştır.

2020 yılında KUTTAM’da bağımsız laboratuvarını kurmuştur. Güncel araştırma alanları arasında tümör doku mühendisliği, hastadan türetilmiş tümör organoid modellerinin geliştirilmesi ile tümör progresyonu ve metastazının modellenmesi yer almaktadır. TÜBİTAK Uluslararası Seçkin Araştırmacılar Bursu ve Ulusal Genç Liderler Programları, Marie Skłodowska-Curie Bursu, L’Oréal-UNESCO Bilimde Kadınlar Ödülü ve TÜBA-GEBİP Ödülü gibi prestijli destek ve ödüllere layık görülmüştür.

Dr. Ahmet Acar, lisans eğitimini Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ), Ankara, Türkiye'de tamamladı. Doktora çalışmalarını İngiltere'de Cancer Research UK Manchester Institute'da sürdürerek 2012 yılında doktor unvanını aldı. Ardından, Manchester Üniversitesi ve Londra'daki Institute of Cancer Research'te hücresel ve kanser biyolojisi alanlarında doktora sonrası araştırmalar gerçekleştirdi. 2020 yılının başında, TÜBİTAK Uluslararası Lider Araştırmacılar Programı desteğiyle kendi araştırma grubunu kurmak üzere Türkiye'ye, ODTÜ'ye döndü. Dr. Acar’ın laboratuvarı, ilaç direncinin altında yatan mekanizmaları evrimsel prensipler doğrultusunda anlamaya odaklanmaktadır. Dr. Acar aynı zamanda, yapay zeka tabanlı dijital patoloji çözümlerine odaklanan HistoCan adlı girişimin kurucusu ve CEO'sudur. Kariyeri boyunca, TÜSEB, TÜBA, BAGEP, MOKAD, Aydın Doğan Vakfı, Parlar Vakfı ve TÜBİTAK’tan genç bilim insanı ve teşvik ödülleri de dahil olmak üzere birçok ödüle layık görülmüştür.